Moet ik sprinklers aanbrengen in of boven mijn stellingen?

Of sprinklers in of boven stellingen worden geplaatst, hangt af van de hoogte van de opslag, de aard van de opgeslagen goederen en de geldende brandveiligheidsnormen. Bij lage opslaghoogten volstaan plafondsprinklers in de meeste gevallen, maar zodra de stapelhoogte een bepaalde grens overschrijdt, zijn sprinklers in de stellingen zelf vaak verplicht. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over sprinklerinstallaties in magazijnen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Wat bepaalt of sprinklers in of boven stellingen worden geplaatst?

De keuze tussen sprinklers in of boven stellingen wordt bepaald door drie factoren: de opslaghoogte, de brandklasse van de opgeslagen goederen en de capaciteit van het sprinklersysteem om het vuur effectief te bereiken. Hoe hoger en compacter de opslag, hoe moeilijker het is voor een plafondsprinkler om voldoende water op de brandhaard te richten.

Bij lage opslag, doorgaans tot ongeveer drie meter, is een conventioneel plafondsprinklersysteem in veel situaties toereikend. Zodra goederen hoger worden gestapeld, neemt de brandlast toe en wordt de ruimte tussen de pallets of dozen een schoorsteeneffect dat brand razendsnel omhoog stuwt. In dat geval kan water vanuit het plafond te laat of in onvoldoende hoeveelheid op de juiste plek komen. De locatie van de sprinklers wordt dan mede bepaald door de brandklasse van de producten, de verpakking en de configuratie van de stellingen. Een gespecialiseerde brandveiligheidsadviseur of verzekeraar stelt doorgaans de eisen vast op basis van geldende normen zoals de NEN-EN 12845.

Wat zijn in-rack sprinklers en wanneer zijn ze verplicht?

In-rack sprinklers zijn sprinklerkoppen die op vaste tussenafstanden binnen de stellingconstructie worden gemonteerd, doorgaans op de liggers of aan de zijkanten van de stellingvakken. Ze activeren dichter bij de brandhaard dan plafondsprinklers en zijn verplicht zodra de opslaghoogte of de brandklasse de grenzen van een plafondsprinklersysteem overschrijdt.

De verplichting tot in-rack sprinklers is geen universele drempelwaarde, maar afhankelijk van een combinatie van factoren. Verzekeraars, gemeenten en brandweer hanteren hiervoor de NEN-EN 12845-norm en soms aanvullende eisen vanuit het Bouwbesluit of de omgevingsvergunning. In de praktijk geldt dat bij opslag van brandbare goederen boven de vier tot vijf meter, en zeker bij gesloten verpakkingen of kunststofproducten, in-rack sprinklers al snel noodzakelijk worden. Overleg altijd met een erkende sprinklerinstallateur en je verzekeraar voordat je de magazijninrichting definitief vastlegt.

Hoe hoog mag mijn opslag zijn zonder in-rack sprinklers?

Er is geen vaste maximale hoogte die voor elk magazijn geldt, maar als vuistregel hanteert de brandveiligheidsbranche dat opslag tot circa drie meter met een standaard plafondsprinklersysteem kan worden beveiligd, mits de brandklasse van de goederen dit toelaat. Daarboven wordt een gedetailleerde berekening verplicht.

De NEN-EN 12845 onderscheidt opslagcategorieën op basis van brandklasse en hoogte. Voor lichte brandklassen (zoals metalen producten of niet-brandbare goederen) ligt de grens hoger dan voor producten in kunststofverpakkingen of brandbare vloeistoffen. Een plafondsprinklersysteem met hogere uitstroom, zoals een ESFR-systeem, kan in sommige situaties toch volstaan bij grotere opslaghoogten. De enige manier om zekerheid te krijgen, is een berekening laten uitvoeren door een erkende sprinklerinstallateur op basis van jouw specifieke situatie.

Wat is het verschil tussen een ESFR- en een in-rack sprinklersysteem?

Een ESFR-systeem (Early Suppression Fast Response) is een plafondsprinklersysteem dat met grote waterdruk en hoge debietsnelheid brand snel onderdrukt, zonder dat sprinklers in de stelling nodig zijn. Een in-rack sprinklersysteem plaatst sprinklerkoppen op meerdere niveaus binnen de stelling zelf en blust van binnenuit. Beide systemen dienen hetzelfde doel, maar via een fundamenteel andere aanpak.

ESFR-sprinklers: blussen van bovenaf

ESFR-sprinklers zijn ontworpen om brand in een vroeg stadium te overmeesteren voordat deze zich horizontaal verspreidt. Ze vereisen een hoge waterdruk en een vrije ruimte boven de opslag, doorgaans minimaal één meter tussen de bovenkant van de stelling en het plafond. Dit systeem is populair in moderne distributiecentra omdat het geen aanpassingen aan de stellingconstructie vereist. Het nadeel is dat ESFR minder effectief is bij zeer hoge opslag of bij producten met een hoge brandklasse.

In-rack sprinklers: blussen van binnenuit

In-rack sprinklers worden op de liggers of zijkanten van de stelling gemonteerd en activeren dicht bij de brandhaard. Ze zijn effectiever bij hoge, compacte opslag en bij brandbare goederen, maar vereisen meer installatie-inspanning en zijn lastiger te onderhouden als de stellingindeling regelmatig verandert. Bovendien moet de leidingvoering zorgvuldig worden geïntegreerd in de magazijninrichting, wat vraagt om afstemming tussen de stellingbouwer en de sprinklerinstallateur.

Welke rol speelt de brandveiligheidskeuring bij sprinklerkeuzes?

Een brandveiligheidskeuring brengt de actuele staat van de stellingen en de brandveiligheidsinstallaties in kaart en signaleert of het sprinklersysteem nog aansluit bij de huidige opslagsituatie. Veranderingen in opslaghoogte, productassortiment of stellingconfiguratie kunnen de vereisten voor sprinklerbeveiliging ingrijpend wijzigen.

In de praktijk zien keuringsinstanties regelmatig dat magazijnen zijn uitgebreid of anders ingericht zonder dat het sprinklersysteem is aangepast. Dat levert niet alleen brandveiligheidsrisico’s op, maar kan ook leiden tot problemen met de verzekeringsuitkering bij schade. Een periodieke keuring geeft inzicht in eventuele tekortkomingen en biedt de basis voor een gesprek met de verzekeraar en de brandweer. Meer weten over wat een keuring inhoudt? Lees dan meer over service en onderhoud voor magazijnen.

Hoe beïnvloeden rookschermen en verticale schotten de sprinklerprestaties?

Rookschermen en verticale schotten beïnvloeden de werking van sprinklers op twee manieren: ze beperken de verspreiding van rook en warmte, wat de activering van sprinklers in het juiste compartiment bevordert, maar ze kunnen ook de waterverdeling van plafondsprinklers belemmeren als ze verkeerd worden gepositioneerd.

Rookschermen worden opgehangen aan het plafond en verdelen een magazijn in brandcompartimenten. Dit helpt sprinklers sneller te activeren in het juiste vak, omdat de warmte zich concentreert in een kleiner gebied. Verticale schotten in de stellingen zelf, zoals tussenwanden op stellingniveau, kunnen de waterverspreiding van in-rack sprinklers echter blokkeren als ze niet correct zijn afgestemd op de sprinklerposities. Het is daarom essentieel dat rookschermen, verticale schotten en het sprinklersysteem als één geheel worden ontworpen en niet los van elkaar worden geïnstalleerd. Een goede afstemming tussen de advies- en ontwerpfase en de sprinklerinstallateur voorkomt conflicten tussen deze systemen.

Hoe Zeus Magazijninrichting helpt met brandveilige stellingoplossingen

Zeus Magazijninrichting denkt actief mee over de brandveiligheid van jouw magazijn, niet alleen over de stellingen zelf. We combineren kennis van magazijninrichting met praktische ervaring op het gebied van brandveiligheidseisen, zodat jouw opslagoplossing van meet af aan voldoet aan de geldende normen.

Wat we voor je kunnen betekenen:

• Ontwerp van magazijninrichtingen waarbij opslaghoogte, brandklasse en sprinklervereisten van tevoren worden afgestemd
• Levering en installatie van in-house ontwikkelde Draftstops, verticale schotten en rookschermen door VCA-gecertificeerde monteurs
• Magazijnkeuringen voor alle typen stellingen, ook van andere leveranciers, zodat je altijd inzicht hebt in de actuele brandveiligheidsstatus
• Begeleiding bij grootschalige projecten waarbij afstemming met sprinklerinstallateurs, verzekeraars en brandweer noodzakelijk is

Wil je weten hoe jouw magazijn scoort op brandveiligheid of ben je benieuwd welke sprinkleroplossing past bij jouw situatie? Neem dan contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek via onze contactpagina.

Gerelateerde artikelen

• Lopen wij achter op concurrenten die hun magazijn automatiseren?
• Hoe hoog moeten mijn palletstellingen zijn?
• Wat is het verschil tussen palletstellingen, legbordstellingen en grootvakstellingen?
• Wanneer is het tijd om je magazijnstellingen te laten inspecteren of vervangen?
• Wanneer loont het om je magazijn gedeeltelijk te automatiseren?
• Aan welke eisen moet een betonvloer voldoen voor verrijdbare magazijnstellingen?
• Hoe voorkom je ijsvorming op stellingen in vriesmagazijnen?
• Hoe verloopt de installatie van verrijdbare stellingen? Van opmeting tot oplevering
• Palletstellingen vs legbordstellingen: wat past bij jouw bedrijf?
• Welke belasting kunnen palletstellingen dragen?