Vrije hoogte boven de pallets in palletstellingen volgens richtlijnen

Boven elke pallet in een palletstelling is minimaal 75 mm vrije hoogte verplicht, gemeten tussen de bovenkant van de lading en de onderkant van de liggers van het niveau daarboven. Dit is de minimale marge die de NEN-EN 15620 voorschrijft voor vaste palletstellingen. In de praktijk hanteren veel magazijnen ruimere marges, afhankelijk van het gebruikte heftrucksysteem en de aard van de opgeslagen goederen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vrije hoogte in palletstellingen, van de normen tot de berekening en de gevolgen van onvoldoende ruimte.

Hoeveel vrije hoogte is verplicht boven een pallet?

De minimale vrije hoogte boven een pallet in een palletstelling bedraagt 75 mm volgens de NEN-EN 15620. Dit is de vrije ruimte tussen de bovenkant van de gestapelde lading en de onderkant van de liggers van het niveau erboven. Voor magazijnen met automatische systemen of specifieke heftrucktypen gelden aanvullende eisen die deze marge aanzienlijk vergroten.

De 75 mm geldt als absolute ondergrens voor handmatige en semi-automatische systemen. Bij gebruik van een reachtrucksysteem of orderpicktrucks met een mast die omhoog beweegt, is meer speling nodig om de lading veilig te kunnen plaatsen en ophalen. Denk aan marges van 100 mm of meer, afhankelijk van de specificaties van het gebruikte materieel. De vrije hoogte boven pallets is daarmee niet alleen een kwestie van regelgeving, maar ook van dagelijkse operationele veiligheid in het magazijn.

Wat zegt de NEN-EN 15620 over vrije ruimte in stellingen?

De NEN-EN 15620 is de Europese norm voor vaste stalen stellingen en beschrijft de minimale vrije ruimten die aangehouden moeten worden in palletstellingen. De norm definieert drie soorten vrije ruimte: de vrije hoogte boven de lading, de vrije zijdelingse ruimte tussen lading en kolom, en de vrije ruimte tussen naast elkaar geplaatste pallets.

Concreet schrijft de norm het volgende voor bij vaste palletstellingen:

• Minimaal 75 mm vrije hoogte boven de lading per niveau
• Minimaal 75 mm zijdelingse ruimte tussen de lading en de kolom van de stelling
• Minimaal 100 mm vrije ruimte tussen twee naast elkaar geplaatste pallets

Deze maten zijn minimumwaarden. De norm stelt nadrukkelijk dat de gebruikte heftrucks en de staat van de pallets bepalend zijn voor de werkelijk benodigde ruimten. Wie magazijninrichting laat ontwerpen, doet er goed aan de normen als vertrekpunt te nemen en de werkelijke situatie als leidraad.

 

 

Welke factoren bepalen de benodigde vrije hoogte per niveau?

De benodigde vrije hoogte per niveau in een palletstelling wordt bepaald door vier hoofdfactoren: het type heftruck, de hoogte en staat van de pallets, de aard van de lading, en de nauwkeurigheid van het plaatsen. Samen bepalen deze factoren hoeveel speling er in de praktijk nodig is bovenop de wettelijke minimummarge.

Type heftruck en hefmast

Heftrucks met een vrije hefhoogte, zoals reachtrucks, bewegen de mast niet omhoog bij het heffen. Dit maakt ze geschikt voor lage doorrijhoogten. Counterbalance-heftrucks hebben doorgaans meer vrije hoogte nodig omdat de mast meebeweegt. De specificaties van het gebruikte materieel zijn daarom altijd het startpunt bij het bepalen van de benodigde vrije doorrijhoogte per niveau.

Staat en maatvoering van de pallets

Pallets zijn niet altijd even hoog of even vlak. Beschadigde of doorgebogen planken verhogen de effectieve hoogte van de beladen pallet. Europallets hebben een nominale hoogte van 144 mm, maar in de praktijk kan dit variëren. Bij het berekenen van de niveauhoogte moet je altijd uitgaan van de maximale verwachte pallethoogte, inclusief eventuele vervorming.

Hoe bereken je de optimale stapelhoogte per niveau?

De optimale stapelhoogte per niveau bereken je door de maximale ladinghoogte op te tellen bij de pallethoogte en de verplichte vrije hoogte. Het resultaat is de minimale niveauafstand die je in de stelling moet aanhouden. Voeg hier een praktische buffer aan toe voor afwijkingen in het plaatsen.

Een eenvoudige rekenformule ziet er als volgt uit:

1. Bepaal de maximale hoogte van de beladen pallet (pallethoogte + ladinghoogte)
2. Tel hier de minimale vrije hoogte bij op (minimaal 75 mm, meer bij specifiek materieel)
3. Voeg een praktische buffer toe van 25 tot 50 mm voor plaatsingstoleranties
4. Het totaal is de minimale niveauafstand (gemeten van vloer tot onderkant ligger van het niveau erboven)

Stel dat je pallets laadt tot een hoogte van 1.200 mm (inclusief pallet), dan kom je op een minimale niveauafstand van 1.200 + 75 + 50 = 1.325 mm. In de praktijk wordt dit vaak afgerond naar een standaard liggerinstelling. Een goed ontworpen magazijnontwerp houdt rekening met al deze variabelen voor elk afzonderlijk niveau.

Wat zijn de gevolgen van onvoldoende vrije hoogte in een magazijn?

Onvoldoende vrije hoogte boven pallets leidt tot beschadiging van goederen, stellingen en heftrucks, en vergroot het risico op ernstige ongelukken. Wanneer een heftruck een pallet niet vrij kan optillen of plaatsen, ontstaat er contact met de liggers of de lading ernaast. Dit kan een domino-effect veroorzaken waarbij een hele stelling bezwijkt.

De gevolgen zijn daarmee zowel operationeel als veiligheidsgerelateerd:

• Schade aan stellingcomponenten door herhaaldelijk aanrijden of klemmen
• Beschadiging of verlies van goederen door ongecontroleerd bewegen tijdens het plaatsen
• Verhoogd risico op instorting van de stelling bij structurele schade aan kolommen of liggers
• Mogelijke aansprakelijkheid bij een bedrijfsongeval als de inrichting niet voldoet aan de geldende normen
• Afkeur bij een officiële magazijnkeuring, met verplichte stillegging als gevolg

Palletstellingveiligheid begint bij de juiste dimensionering. Een stelling die op papier voldoet maar in de dagelijkse praktijk te weinig ruimte biedt, is feitelijk onveilig in gebruik.

Wanneer is een magazijnkeuring nodig na aanpassing van de stellingen?

Een magazijnkeuring is verplicht na elke significante aanpassing aan de stellingen, zoals het wijzigen van niveauhoogten, het vervangen van componenten, of het uitbreiden van de stellingconfiguratie. Ook na een aanrijding of zichtbare schade moet een keuring plaatsvinden voordat de stelling weer in gebruik wordt genomen.

De Arbowetgeving verplicht werkgevers om de veiligheid van arbeidsmiddelen, waaronder stellingen, aantoonbaar te borgen. Een periodieke keuring is daarvoor het standaardinstrument. In de praktijk geldt een jaarlijkse keuring als minimumnorm, maar bij intensief gebruik of na incidenten is een tussentijdse inspectie verstandig. Na een aanpassing van de niveauhoogten moet specifiek worden gecontroleerd of de nieuwe configuratie nog voldoet aan de eisen uit de NEN-EN 15620 en of de belastingcapaciteit van de stelling niet is overschreden. Meer informatie over inspecties en onderhoud vind je op de pagina over service en onderhoud.

Hoe Zeus Magazijninrichting helpt bij de juiste vrije hoogte in uw stelling

Het correct dimensioneren van vrije hoogten in palletstellingen vraagt om kennis van normen, materieel en de specifieke logistieke situatie in uw magazijn. Zeus Magazijninrichting combineert die kennis en zorgt dat uw stelling niet alleen aan de regels voldoet, maar ook optimaal aansluit bij uw dagelijkse operatie. Wat wij daarin bieden:

• Berekening van de juiste niveauhoogten op basis van uw heftrucktype, pallethoogten en ladingprofiel
• Ontwerp en realisatie van palletstellingen die voldoen aan de NEN-EN 15620 en overige magazijninrichtingsnormen
• Officiële magazijninspectie van bestaande stellingen, ook van andere leveranciers
• Begeleiding bij aanpassingen aan bestaande stellingen, inclusief herkeuring na wijzigingen
• VCA-gecertificeerde monteurs voor installatie en aanpassing van alle stellingcomponenten

Wilt u zeker weten dat uw palletstellingen veilig en optimaal zijn ingericht? Neem dan contact op via onze contactpagina voor een vrijblijvend adviesgesprek.

 

Gerelateerde artikelen

• Wat is het stroomverbruik van een verrijdbaar palletmagazijn?
• Hoe weet je of je stellingen nog veilig zijn na jaren intensief gebruik?
• Wat zijn de mogelijkheden voor magazijninrichting in de Achterhoek?
• Hoe bepaal ik de ideale haldiepte en -breedte voor mijn magazijnstellingen?
• Wanneer kies ik voor één universele stellingconstructie en wanneer voor aparte secties per pallettype?
• Welke materialen en coatings zijn geschikt voor stellingen in vriesomgevingen?
• Wat is het verschil tussen verrijdbare stellingen en vaste palletstellingen?
• Verrijdbare stellingen vs. automatische kraanmagazijnen: wanneer kies je wat?
• Hoe lang gaan palletstellingen mee?
• Wat is het verschil tussen automatische en semi-automatische opslag?