Welke vrije hoogtes moet ik aanhouden boven de pallets?

Boven pallets moet je in een standaard magazijn minimaal 200 mm vrije ruimte aanhouden tussen de bovenkant van de last en het onderliggende constructiedeel of de vloer van het bovenliggende niveau. Dit is de minimumnorm die voortvloeit uit de Europese richtlijn EN 15620 voor verstelbare palletstellingen. Afhankelijk van de aanwezigheid van een sprinklerinstallatie, de gebruikte heftrucks en de aard van de opgeslagen goederen kunnen hogere vrije hoogtes gelden. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vrije hoogte boven pallets, zodat jij jouw magazijn veilig en efficiënt kunt inrichten.

Hoeveel vrije ruimte is wettelijk verplicht boven pallets?

Volgens de Europese norm EN 15620 geldt een minimale vrije ruimte van 200 mm tussen de bovenkant van een pallet (inclusief de last) en de onderkant van de ligger of het constructiedeel daarboven. Dit is de absolute ondergrens voor verstelbare palletstellingen en geldt ongeacht de hoogte van het magazijn of het type heftruck dat wordt gebruikt.

Naast deze Europese norm spelen ook nationale regelgeving en de eisen van verzekeringsmaatschappijen een rol. In de praktijk adviseren stellingfabrikanten en logistieke experts vrijwel altijd een ruimere marge aan te houden, zeker wanneer er sprake is van variatie in pakkethoogtes of wanneer heftrucks met minder nauwkeurige positionering worden ingezet. Een marge van 250 tot 300 mm is in veel magazijnen de gangbare standaard. Houd er ook rekening mee dat de norm betrekking heeft op de vrije ruimte, dus de werkelijk beschikbare ruimte nadat de last volledig is geplaatst.

Welke factoren bepalen de benodigde vrije hoogte in een magazijn?

De benodigde vrije hoogte boven pallets in een magazijninrichting wordt bepaald door een combinatie van factoren: het type heftruck, de hoogte van de opgeslagen goederen, de aanwezigheid van sprinklers, de plafondhoogte en de nauwkeurigheid van de stellingopstelling. Al deze factoren samen bepalen hoeveel speling je nodig hebt om veilig en efficiënt te kunnen werken.

• Type heftruck: Reachtrucks en orderpickers vereisen doorgaans minder vrije hoogte dan tegenwichtsheftrucks, omdat ze nauwkeuriger positioneren. Een tegenwichtsheftruck heeft meer speling nodig om de pallet veilig te plaatsen.
• Variatie in lasthoogte: Als de hoogte van pallets en goederen sterk varieert, moet je de vrije hoogte baseren op de maximale lasthoogte plus de minimumnorm van 200 mm.
• Plafondhoogte en constructie: Balken, leidingen, verlichting en andere installaties aan het plafond beperken de bruikbare hoogte. Houd hier altijd rekening mee bij het bepalen van het bovenste niveau van de stelling.
• Sprinklerinstallatie: Bij aanwezigheid van sprinklers gelden aanvullende eisen (zie ook de volgende sectie).
• Nauwkeurigheid van de stelling: Toleranties in de montage van kolommen en liggers kunnen de werkelijke vrije hoogte beïnvloeden. Zorg dat stellingen worden geplaatst door gecertificeerde monteurs.

Het is verstandig om bij het ontwerpen van een magazijn altijd een veiligheidsmarge in te bouwen. In de praktijk betekent dit dat de vrije hoogte op papier groter is dan de wettelijke minimumeis, zodat er ruimte is voor kleine afwijkingen in de praktijk.

Wat is het verschil tussen vrije hoogte, doorrijhoogte en stapelhoogte?

Vrije hoogte, doorrijhoogte en stapelhoogte zijn drie verschillende begrippen die elk een specifiek aspect van de ruimteverdeling in een magazijn beschrijven. De vrije hoogte is de ruimte tussen de bovenkant van de last en de onderkant van het bovenliggende constructiedeel. De doorrijhoogte is de minimale hoogte die een heftruck nodig heeft om door een rijpad of poort te rijden. De stapelhoogte is de totale hoogte van de pallet inclusief de opgeslagen goederen.

Vrije hoogte

De vrije hoogte heeft betrekking op de ruimte die overblijft nadat een pallet met last in de stelling is geplaatst. Dit is de maatstaf die wordt gebruikt in normen zoals EN 15620. Een te kleine vrije hoogte vergroot de kans op beschadiging van goederen en stellingen bij het in- en uitrijden van pallets.

Doorrijhoogte

De vrije doorrijhoogte is de hoogte van de doorgang die een heftruck of andere interne transportmiddelen nodig heeft om veilig te kunnen rijden. Dit begrip is relevant bij inrijstellingen, poorten, overheaddeuren en rijpaden tussen stellingen. De doorrijhoogte moet altijd worden afgestemd op het hoogste voertuig dat in het magazijn rijdt, inclusief de geheven mast wanneer dat van toepassing is.

Stapelhoogte

De stapelhoogte is de feitelijke hoogte van de pallet plus de goederen die erop zijn gestapeld. Dit getal is het vertrekpunt voor het berekenen van de benodigde liggerafstand in een palletstelling. Wanneer de stapelhoogte varieert, gebruik dan altijd de maximale stapelhoogte als basis voor de berekening van de vrije hoogte.

Hoeveel vrije hoogte moet er zijn bij een sprinklerinstallatie?

Bij een sprinklerinstallatie geldt als algemene richtlijn dat er minimaal 500 mm vrije ruimte moet zijn tussen de bovenkant van de opgeslagen goederen en de sprinklerkoppen. Dit is nodig om te garanderen dat de sprinklers bij brand effectief kunnen functioneren en het vuur kunnen bereiken zonder dat de waterverspreiding wordt geblokkeerd door de opgeslagen goederen.

Deze eis is vastgelegd in de sprinklernorm NEN-EN 12845 en wordt in de praktijk gehandhaafd door brandweer, verzekeraars en inspectiebureaus. In sommige gevallen, afhankelijk van het type goederen en de gevarenklasse, kunnen strengere eisen gelden. Goederen die snel ontvlambaar zijn of die in grote hoeveelheden worden opgeslagen, vereisen doorgaans een grotere vrije afstand tot de sprinklerkoppen.

Het is dan ook essentieel om bij het ontwerpen van een magazijnconcept de sprinklerinstallatie vroegtijdig mee te nemen in de berekeningen. Een te hoge stelling of een te kleine vrije ruimte kan ertoe leiden dat de brandverzekeraar de polis niet uitkeert bij schade.

Wat gebeurt er als de vrije hoogte niet wordt aangehouden?

Als de minimale vrije hoogte boven pallets niet wordt aangehouden, ontstaan er risico’s op het gebied van veiligheid, schade aan goederen en stellingen, en juridische aansprakelijkheid. Bij een magazijnkeuring kan worden vastgesteld dat de stelling niet voldoet aan de geldende normen, wat kan leiden tot een gebruiksverbod of verplichte aanpassingen.

In de praktijk leidt een te kleine vrije hoogte regelmatig tot beschadiging van de stelling door heftruckverkeer. Beschadigde kolommen of liggers verzwakken de constructie en kunnen in het ergste geval leiden tot instorting. Dit brengt niet alleen materiële schade met zich mee, maar vormt ook een ernstig gevaar voor medewerkers.

Vanuit verzekeringstechnisch oogpunt kan het niet naleven van de normen gevolgen hebben voor de dekking bij schade. Verzekeraars kunnen een claim afwijzen als blijkt dat de stelling niet conform de geldende normen was ingericht. Regelmatige inspectie en onderhoud van stellingen is dan ook geen overbodige luxe, maar een noodzaak.

Hoe bereken ik de juiste vrije hoogte voor mijn palletstelling?

De juiste vrije hoogte voor een palletstelling bereken je door de maximale stapelhoogte van je pallets te nemen en daar de minimale vrije ruimte van 200 mm bij op te tellen. Het resultaat is de minimale liggerafstand die je nodig hebt per niveau. Houd daarnaast rekening met de dikte van de ligger zelf en eventuele aanvullende eisen vanuit sprinklers of het heftrucktype.

Een praktische berekening ziet er als volgt uit:

1. Bepaal de maximale hoogte van je pallet inclusief goederen (bijvoorbeeld 1.200 mm).
2. Tel de minimale vrije ruimte op: 1.200 mm + 200 mm = 1.400 mm minimale liggerafstand.
3. Voeg de dikte van de ligger toe (doorgaans 100 tot 150 mm) om de totale niveauhoogte te bepalen: 1.400 mm + 150 mm = 1.550 mm per niveau.
4. Vermenigvuldig dit met het aantal niveaus en tel de vloerhoogte en de hoogte van de bovenste pallet op om de totale stellinghoogte te berekenen.
5. Controleer of de berekende stellinghoogte past binnen de beschikbare plafondhoogte, rekening houdend met eventuele obstakels zoals sprinklers, leidingen en verlichting.

Bij het gebruik van een heftruck met een minder nauwkeurige positionering is het verstandig om de vrije ruimte te verhogen naar 250 of zelfs 300 mm. Dit verkleint de kans op schade aanzienlijk en maakt het dagelijkse werk veiliger en efficiënter.

Hoe Zeus Magazijninrichting helpt bij de juiste vrije hoogte

Het correct bepalen en aanhouden van de vrije hoogte boven pallets vraagt om kennis van normen, praktijkervaring en een goed overzicht van alle factoren die meespelen in jouw specifieke situatie. Zeus Magazijninrichting neemt dit proces volledig uit handen, van eerste analyse tot en met de realisatie van de stelling.

• Wij analyseren jouw beschikbare magazijnruimte, plafondhoogte en de aanwezigheid van sprinklers en andere installaties.
• Op basis van jouw palletafmetingen, lasthoogtes en het type heftruck berekenen wij de optimale liggerafstanden en vrije hoogtes per niveau.
• Onze VCA-gecertificeerde monteurs installeren de stelling conform de geldende normen, waaronder EN 15620.
• Na realisatie voeren wij op verzoek een magazijnkeuring uit, zodat jij zeker weet dat alles voldoet aan de wettelijke eisen en de eisen van jouw verzekeraar.
• Wij produceren en leveren een breed assortiment accessoires en maatwerkonderdelen vanuit onze eigen productieruimte.

Wil je zeker weten dat jouw palletopslag voldoet aan alle hoogte-eisen en veiligheidsnormen? Neem dan contact op via onze contactpagina voor een vrijblijvend adviesgesprek. Wij denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen

• Wanneer heb ik maatwerk engineering voor mijn magazijn nodig in plaats van een standaard opslagsysteem?
• Hoe plan je een magazijnuitbreiding zonder weken productiestilstand?
• Hoe richt ik een nieuw magazijn in als ik producten met sterk wisselende afmetingen opsla?
• Welke opslagmogelijkheden heb ik in een magazijn met beperkte vrije hoogte?
• Hoe benut je dure geconditioneerde kubieke meters maximaal in koel- en vriesmagazijnen?
• Hoe werkt geautomatiseerde koelopslag met verrijdbare stellingen?
• Hoe voorkom je beknellingsgevaar bij verrijdbare stellingen?
• Wat zijn verrijdbare stellingen en hoe werken ze?
• Hoe benutten verrijdbare stellingen de volledige vloeroppervlakte van je magazijn?
• Wat is duurzame magazijninrichting?